Cúm A: Triệu chứng, cách phòng ngừa, chăm sóc tại nhà và dấu hiệu cần đi khám
Cúm A là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm A gây ra, có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, đặc biệt dễ gây biến chứng ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh mạn tính. Vậy cúm A có triệu chứng gì, cách phòng ngừa và chăm sóc người bệnh như thế nào? Khi nào cần đến cơ sở y tế? Hãy cùng Phòng khám Đa khoa Ultramed Vinh tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

1. Cúm A là gì? Bệnh lây truyền qua đường nào?
Cúm A là bệnh truyền nhiễm do virus cúm A gây ra. Bệnh thường xuất hiện với các triệu chứng đường hô hấp và biểu hiện toàn thân như sốt, ho, đau họng, sổ mũi, đau đầu, đau mỏi cơ và mệt mỏi.
Virus cúm A chủ yếu lây truyền qua các giọt bắn và hạt khí dung phát sinh khi người mắc bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Virus cũng có thể lây qua tay hoặc bề mặt nhiễm virus khi người bệnh chạm vào mắt, mũi, miệng.
Cúm A có thể lây lan nhanh tại gia đình, trường học, nơi làm việc và những khu vực đông người. Vì vậy, chủ động phòng bệnh và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng.
2. Triệu chứng cúm A thường gặp
Các triệu chứng cúm A thường xuất hiện tương đối đột ngột sau khi nhiễm virus. Thời gian ủ bệnh thường khoảng 1–4 ngày, trung bình khoảng 2 ngày.
Những triệu chứng thường gặp bao gồm:
- Sốt hoặc cảm giác ớn lạnh: Người bệnh có thể sốt cao, nhưng không phải trường hợp nào cũng sốt.
- Ho, đau họng: Ho khan hoặc ho có đờm, kèm cảm giác đau rát họng.
- Sổ mũi, nghẹt mũi: Gây khó chịu, ảnh hưởng đến giấc ngủ và sinh hoạt.
- Đau đầu, đau mỏi cơ: Thường xuất hiện cùng cảm giác mệt mỏi, uể oải.
- Mệt mỏi, chán ăn: Có thể kéo dài trong nhiều ngày.
- Rối loạn tiêu hóa: Một số người, đặc biệt là trẻ em, có thể bị buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy.
Phần lớn người mắc cúm A có thể hồi phục sau vài ngày đến khoảng một tuần. Tuy nhiên, ho và cảm giác mệt mỏi có thể kéo dài hơn.
Lưu ý: Không thể xác định chắc chắn cúm A chỉ dựa vào triệu chứng lâm sàng vì nhiều bệnh hô hấp khác có biểu hiện tương tự. Khi cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm phù hợp để hỗ trợ chẩn đoán.
3. Cúm A có nguy hiểm không?
Cúm A thường diễn biến nhẹ ở người khỏe mạnh, nhưng vẫn có nguy cơ gây biến chứng, đặc biệt ở các nhóm có nguy cơ cao.
Các biến chứng có thể gặp gồm:
- Viêm phổi do virus hoặc bội nhiễm vi khuẩn.
- Làm nặng thêm các bệnh mạn tính như hen phế quản, bệnh tim mạch, đái tháo đường.
- Viêm tai giữa hoặc viêm xoang, thường gặp ở trẻ em.
- Mất nước do sốt, nôn hoặc ăn uống kém.
- Các biến chứng nghiêm trọng khác trong những trường hợp nặng.
Những đối tượng cần đặc biệt chú ý gồm trẻ dưới 5 tuổi, nhất là trẻ dưới 2 tuổi; người từ 65 tuổi trở lên; phụ nữ mang thai; người suy giảm miễn dịch và người mắc bệnh mạn tính.
Đối với những đối tượng này, nên liên hệ cơ sở y tế sớm khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ cúm để được đánh giá và hướng dẫn xử trí phù hợp.
4. Cách phòng ngừa cúm A hiệu quả
Để giảm nguy cơ mắc và lây lan cúm A, mỗi người nên thực hiện các biện pháp phòng ngừa sau:
4.1. Tiêm vắc xin cúm hằng năm
Tiêm vắc xin cúm là một trong những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc cúm và nguy cơ diễn biến nặng. Thành phần vắc xin được cập nhật theo khuyến cáo chuyên môn, vì vậy nên tiêm nhắc lại hằng năm theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
4.2. Rửa tay thường xuyên
Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt sau khi ho, hắt hơi, đi vệ sinh hoặc trước khi ăn. Có thể sử dụng dung dịch sát khuẩn tay phù hợp khi không có điều kiện rửa tay.
4.3. Đeo khẩu trang và che miệng khi ho, hắt hơi
Đeo khẩu trang tại nơi đông người hoặc khi có triệu chứng hô hấp. Sử dụng khăn giấy hoặc mặt trong khuỷu tay để che miệng, mũi khi ho và hắt hơi; bỏ khăn giấy đã sử dụng đúng nơi quy định.
4.4. Giữ môi trường sống thông thoáng
Thường xuyên vệ sinh các bề mặt hay tiếp xúc, mở cửa thông thoáng khi phù hợp và hạn chế tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh.
4.5. Duy trì lối sống lành mạnh
Ăn uống đủ chất, ngủ đủ giấc, vận động phù hợp và duy trì thói quen sinh hoạt khoa học giúp nâng cao sức khỏe tổng thể.
4.6. Hạn chế lây nhiễm khi mắc cúm
Người có triệu chứng nên hạn chế tiếp xúc gần với người khác, nhất là người thuộc nhóm nguy cơ cao. Nên nghỉ ngơi tại nhà khi đang sốt hoặc chưa đủ sức khỏe để sinh hoạt bình thường và tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế.
5. Cách chăm sóc người mắc cúm A tại nhà
Đối với trường hợp bệnh nhẹ và chưa có dấu hiệu cảnh báo, người bệnh có thể được chăm sóc tại nhà theo hướng dẫn phù hợp.
5.1. Nghỉ ngơi và bổ sung đủ nước
Người bệnh nên nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc và uống nước thường xuyên. Có thể bổ sung súp, cháo hoặc các loại thức ăn mềm, dễ tiêu nếu ăn uống kém.
Trẻ nhỏ cần được tiếp tục bú mẹ và theo dõi lượng nước, số lần đi tiểu để phát hiện sớm dấu hiệu mất nước.
5.2. Theo dõi thân nhiệt và diễn biến bệnh
Theo dõi nhiệt độ, nhịp thở, khả năng ăn uống, mức độ tỉnh táo và các triệu chứng khác. Nếu bệnh không cải thiện hoặc xuất hiện biểu hiện bất thường, cần liên hệ cơ sở y tế.
5.3. Sử dụng thuốc đúng hướng dẫn
Thuốc hạ sốt, giảm đau có thể được sử dụng khi cần thiết theo hướng dẫn của nhân viên y tế và phù hợp với độ tuổi, cân nặng, tình trạng sức khỏe.
Không tự ý sử dụng kháng sinh vì kháng sinh không có tác dụng điều trị virus cúm. Thuốc kháng virus có thể được bác sĩ cân nhắc tùy thời điểm khởi phát, mức độ bệnh và nguy cơ biến chứng.
5.4. Hạn chế lây bệnh cho người thân
Người bệnh nên sử dụng đồ dùng cá nhân riêng, vệ sinh tay thường xuyên, che miệng khi ho và giữ không gian sinh hoạt thông thoáng. Hạn chế tiếp xúc với trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền trong thời gian có khả năng lây nhiễm.
6.Các dấu hiệu cần đi khám ngay
Người bệnh cần được đánh giá y tế sớm khi có một trong các biểu hiện:
- Khó thở, thở nhanh hoặc cảm giác hụt hơi.
- Đau tức ngực hoặc đau bụng kéo dài.
- Sốt cao kéo dài, sốt không giảm hoặc bệnh ngày càng nặng.
- Ho tăng lên, tình trạng toàn thân xấu đi.
- Nôn nhiều, không uống được hoặc có dấu hiệu mất nước.
Ở trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh mạn tính, không nên chờ xuất hiện đầy đủ các dấu hiệu nặng mới tìm kiếm sự trợ giúp y tế.

Nội dung liên quan