Phát hiện ung thư tuyến tiền liệt

Hướng dẫn mới về tuyến tiền liệt khuyến cáo xét nghiệm cho nam giới dưới 50 và trên 70 tuổi

Thực hiện bởi Paige Cockburn (7 Aug 2026)

Guidelines về phát hiện ung thư tuyến tiền liệt đồng nghĩa với việc nam giới dưới 50 tuổi và trên 70 tuổi sẽ được đề nghị xét nghiệm nhằm cải thiện việc chẩn đoán sớm.

(Hình ảnh: Nam giới sẽ được đề nghị xét nghiệm máu từ 45 tuổi, theo hướng dẫn tầm soát ung thư tuyến tiền liệt mới)

Ung thư tuyến tiền liệt ước tính là loại ung thư được chẩn đoán nhiều nhất ở Úc và năm ngoái có khoảng 4.000 ca tử vong, theo Viện Y tế và Phúc lợi Úc.

Guidelines mới, do Quỹ Ung thư Tuyến tiền liệt Úc (Prostate Cancer Foundation of Australia) phát triển, thay thế Guidelines từ năm 2016 và nhằm mục đích mở rộng đối tượng đủ điều kiện xét nghiệm, đồng thời ngăn ngừa việc chẩn đoán quá mức.

Guidelines giao trách nhiệm cho các bác sĩ gia đình trong việc chủ động đề nghị xét nghiệm máu tìm kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt (PSA) từ 45 tuổi thay vì khuyến nghị 50 tuổi như trước đây.

Điều này áp dụng cho những nam giới có nguy cơ cao do các yếu tố như tiền sử gia đình, nhưng cũng áp dụng cho cả những nam giới không thuộc nhóm nguy cơ cao mà chỉ đơn thuần quan tâm đến sức khỏe tuyến tiền liệt của mình

(Hình ảnh: Chụp MRI được khuyến nghị là bước đầu tiên nếu bác sĩ nghi ngờ mắc ung thư tuyến tiền liệt)

Guidelines nhấn mạnh rằng bác sĩ phải thảo luận về những lợi ích và tác hại có thể có của việc xét nghiệm PSA và sự lựa chọn của bệnh nhân là then chốt

“Trước đây, khuyến nghị là bạn nên chủ động nói chuyện với bác sĩ của mình, nhưng giờ đây chúng tôi khuyến nghị các bác sĩ gia đình chủ động khởi xướng cuộc thảo luận đó — đó là một sự thay đổi rất lớn,” Peter Heathcote, chủ tịch hội đồng tư vấn chuyên gia về hướng dẫn, cho biết.

Ông nói việc hạ độ tuổi bắt đầu xét nghiệm xuống 45 là quan trọng, vì nghiên cứu mới cho thấy những người có nguy cơ cao có nhiều khả năng mắc dạng ung thư hung tính hơn ở độ tuổi trẻ hơn.

Thêm vào đó, xét nghiệm PSA chính xác hơn ở nam giới trẻ tuổi vì tuyến tiền liệt tự nhiên sẽ to hơn theo tuổi tác và làm tăng mức PSA của nam giới.

Guidelines vẫn khuyến nghị xét nghiệm định kỳ hai năm một lần cho những người từ 50 đến 69 tuổi, nhưng Guidelines mới đã dỡ bỏ giới hạn độ tuổi vốn trước đây loại trừ những người trên 70 tuổi.

Hiện tại, nam giới trên 70 tuổi có thể được xét nghiệm hai năm một lần nếu họ có kỳ vọng sống trên bảy năm.

“Chúng tôi làm điều này vì tỷ lệ sống sót trung bình đối với ung thư tuyến tiền liệt ở một người 70 tuổi là khoảng 14 đến 15 năm, vì vậy họ sẽ có lợi [từ việc tiếp tục tầm soát],” Giáo sư Heathcote nói.

Guidelines cũng xác định rằng những người có nguồn gốc da đen vùng cận Sahara và có đột biến gen BRCA2 được coi là có nguy cơ cao, vì vậy nên được xét nghiệm hai năm một lần từ 45 tuổi đến trên 70 tuổi.

Nếu ai đó có nồng độ PSA tăng cao, Guidelines nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sử dụng một loại MRI đặc biệt để quan sát tuyến tiền liệt trước khi xem xét liệu có cần thiết phải sinh thiết xâm lấn tuyến tiền liệt hay không.

“Bằng cách thực hiện xét nghiệm tiếp theo là chụp MRI thay vì sinh thiết, chúng tôi đang loại bỏ 50% các trường hợp không cần sinh thiết… chụp MRI có thể cho thấy đó chỉ là sự phì đại lành tính không phải ung thư,” Giáo sư Heathcote nói.

Guidelines cũng đã bỏ phương pháp thăm khám trực tràng bằng tay, khuyên rằng các bác sĩ gia đình không cần phải thực hiện phương pháp này như một phần bổ sung quy chuẩn cho xét nghiệm PSA.

Bằng chứng gần đây đã chỉ ra rằng xét nghiệm qua trực tràng có thể không chính xác và sự sợ hãi đối với việc khám trực tràng là rào cản lớn nhất khiến nam giới ngần ngại thảo luận với bác sĩ gia đình về sức khỏe tuyến tiền liệt.

Mục tiêu giảm thiểu chẩn đoán quá mức

Tầm soát ung thư tuyến tiền liệt là chủ đề gây tranh cãi trong những năm gần đây do nguy cơ chẩn đoán quá mức và điều trị không cần thiết.

“Sẽ là công bằng khi nói rằng trong quá khứ, ung thư tuyến tiền liệt đã bị điều trị quá mức khi nó được phát hiện ở mức độ ung thư độ thấp, thể tích nhỏ và không hung tính,” Chủ tịch Hội Niệu khoa Úc và New Zealand, Giáo sư Damien Bolton, cho biết.

Điều đó có nghĩa là một số nam giới đã phải can thiệp phẫu thuật — điều có thể dẫn đến rối loạn cương dương và tiểu không tự chủ — trong khi không nhất thiết phải làm vậy

(Hình ảnh: Xét nghiệm PSA được khuyến nghị hai năm một lần cho những người được coi là có nguy cơ cao)

“Theo nhiều cách hiện nay, Guidelines nghiêng về liệu pháp cá thể hóa nhiều hơn và giảm đáng kể nguy cơ điều trị quá mức,” Giáo sư Bolton chỉ ra.

“Họ ưu tiên việc theo dõi tích cực thay vì điều trị can thiệp. Việc phân loại bằng MRI [khuyến nghị] sẽ tránh được các ca sinh thiết không cần thiết và là một cách tuyệt vời để giảm chẩn đoán quá mức.”

Guidelines đã được Hội đồng Nghiên cứu Y khoa và Sức khỏe Úc phê duyệt.